ศาลใดมีอำนาจพิจารณาคดีเกี่ยวกับเด็กในครอบครัวข้ามชาติ?

ศาลดัตช์สามารถตัดสินเกี่ยวกับบุตรของคุณได้ หากบุตรนั้นมีถิ่นพำนักถาวรในประเทศเนเธอร์แลนด์ในวันที่ยื่นคำร้อง กฎดังกล่าวมาจากระเบียบ (EU) 2019/1111 (Brussels IIb) ซึ่งใช้บังคับกับกระบวนการพิจารณาคดีที่เริ่มต้นในหรือหลังวันที่ 1 สิงหาคม 2022 ข้อยกเว้นหลักๆ คือ พ่อแม่สามารถตกลงกันเป็นลายลักษณ์อักษรต่อศาลดัตช์ได้ หากบุตรนั้นมีความผูกพันอย่างมีนัยสำคัญกับประเทศเนเธอร์แลนด์ และศาลดัตช์สามารถใช้มาตรการคุ้มครองเร่งด่วนสำหรับบุตรที่อยู่ในประเทศได้ สัญชาติดัตช์เพียงอย่างเดียวไม่ได้ให้ศาลดัตช์มีอำนาจพิจารณาคดีบุตรที่อาศัยอยู่ต่างประเทศ

เขตอำนาจศาลในคดีหย่าและคดีค่าเลี้ยงดูมีกฎเกณฑ์ที่แยกจากกัน ดังนั้นศาลสองแห่งในสองประเทศจึงสามารถพิจารณาคดีของครอบครัวเดียวกันได้ในเวลาเดียวกัน ด้านล่างนี้เราจะอธิบายว่ากฎเกณฑ์ใดใช้กับคำถามใด คุณควรไปที่ศาลใดในเนเธอร์แลนด์ และคำตัดสินจะมีผลข้ามพรมแดนได้อย่างไร

คำว่า "ถิ่นที่อยู่ประจำ" หมายความว่าอย่างไร?

ถิ่นที่อยู่ถาวรเป็นเรื่องของข้อเท็จจริง กล่าวคือ สถานที่ที่เด็กสามารถบูรณาการเข้ากับสภาพแวดล้อมทางสังคมและครอบครัวได้ในระดับหนึ่ง ศาลจะพิจารณาจากระยะเวลาที่เด็กอาศัยอยู่ที่นั่น เหตุผลในการอยู่อาศัย โรงเรียน ภาษา การลงทะเบียนทางการแพทย์ ครอบครัวและเพื่อนฝูง และเจตนาของพ่อแม่เมื่อย้ายมาอยู่ที่นี่

การลงทะเบียนในฐานข้อมูลทะเบียนประวัติบุคคล (Basisregistratie Personen, BRP) เป็นเพียงหลักฐาน ไม่ใช่ข้อพิสูจน์ ช่วงเวลาที่สำคัญคือวันที่ศาลรับพิจารณาคดี ซึ่งในคดีครอบครัวของเนเธอร์แลนด์คือวันที่ยื่นคำร้อง การดำเนินการใดๆ ในภายหลังไม่ได้ทำให้ศาลหมดอำนาจพิจารณาคดีที่ค้างอยู่

หากไม่สามารถพิสูจน์ถิ่นที่อยู่ถาวรได้ เช่น สำหรับครอบครัวที่เพิ่งเดินทางมาถึง ศาลของประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปที่เด็กอาศัยอยู่สามารถรับพิจารณาคดีได้ สำหรับประเทศนอกสหภาพยุโรปที่เป็นภาคีของอนุสัญญากรุงเฮกเกี่ยวกับการคุ้มครองเด็กปี 1996 นั้น ใช้หลักเกณฑ์การพิสูจน์ถิ่นที่อยู่ถาวรเช่นเดียวกัน

หากเด็กอาศัยอยู่ที่อื่น ศาลดัตช์จะสามารถดำเนินการได้เมื่อใด?

มีเพียงสามเส้นทางแคบๆ เท่านั้น และไม่มีเส้นทางใดที่อนุญาตให้ผู้ปกครองเลือกศาลดัตช์ได้เพียงเพราะมันเหมาะสมกับพวกเขา

• การเลือกศาล: พ่อแม่สามารถตกลงกันเลือกศาลในประเทศสมาชิกที่เด็กมีความเกี่ยวข้องอย่างมีนัยสำคัญ เช่น เพราะพ่อหรือแม่คนใดคนหนึ่งอาศัยอยู่ที่นั่น หรือเด็กเป็นพลเมืองของประเทศนั้น ข้อตกลงต้องทำเป็นลายลักษณ์อักษรอย่างช้าที่สุดเมื่อศาลรับพิจารณาคดี และต้องเป็นไปเพื่อประโยชน์สูงสุดของเด็ก
• ความเร่งด่วน: ศาลดัตช์สามารถใช้มาตรการชั่วคราวหรือมาตรการคุ้มครองสำหรับเด็กที่อยู่ในเนเธอร์แลนด์ได้ เช่น ผ่านทางผู้พิพากษาบรรเทาทุกข์เบื้องต้น (voorzieningenrechter) มาตรการเหล่านี้จะสิ้นสุดลงเมื่อศาลที่มีอำนาจได้ดำเนินการแล้ว
• การโอนคดี: ศาลที่มีอำนาจสามารถโอนคดีไปยังศาลที่มีความเหมาะสมกว่าในรัฐสมาชิกอื่น หรือร้องขอการโอนคดีได้ ภายใต้มาตรา 12 และ 13 ของระเบียบข้อบังคับ ในประเทศเนเธอร์แลนด์ การโอนคดีดังกล่าวจะดำเนินการผ่านศาลที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติการดำเนินการคุ้มครองเด็กระหว่างประเทศ (Uitvoeringswet internationale kinderbescherming)

หลังจากย้ายไปต่างประเทศอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ศาลของประเทศเดิมจะมีอำนาจพิจารณาคดีเพียงสามเดือนเท่านั้น เพื่อแก้ไขข้อตกลงเรื่องการเข้าออกประเทศที่มีอยู่เดิม

ศาลใดเป็นผู้พิจารณาคดีหย่า?

เขตอำนาจศาลในคดีหย่าร้างอยู่ภายใต้มาตรา 3 ถึง 5 ของระเบียบเดียวกันนี้ โดยมาตรา 4 ของประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งของเนเธอร์แลนด์ (Rv) ได้อ้างอิงถึงมาตราเหล่านี้ เหตุผลในการหย่าร้างมีทางเลือกหลายประการ กล่าวคือ ศาลเนเธอร์แลนด์สามารถพิจารณาคดีหย่าร้างได้ หากคู่สมรสทั้งสองอาศัยอยู่ในประเทศเนเธอร์แลนด์ ฝ่ายจำเลยอาศัยอยู่ในประเทศเนเธอร์แลนด์ หรือฝ่ายผู้ยื่นคำร้องอาศัยอยู่ในประเทศเนเธอร์แลนด์อย่างน้อยหนึ่งปีก่อนยื่นคำร้อง หรือหกเดือนหากเป็นพลเมืองเนเธอร์แลนด์

ดังนั้น ศาลหลายแห่งจึงอาจมีอำนาจพิจารณาคดีพร้อมกันได้ ศาลที่รับพิจารณาคดีเป็นลำดับที่สองจะต้องระงับการดำเนินคดีและปฏิเสธคำร้องเมื่อศาลแรกได้กำหนดเขตอำนาจศาลแล้ว (lis pendens) นี่คือเหตุผลว่าทำไมวันที่ยื่นฟ้องจึงมักมีความสำคัญมากกว่าข้อเท็จจริงในขั้นตอนการหย่าร้างระหว่างประเทศนี้

ประเทศเนเธอร์แลนด์ไม่ได้เข้าร่วมในระเบียบโรม III ศาลดัตช์ใช้กฎหมายหย่าร้างของเนเธอร์แลนด์ เว้นแต่คู่สมรสจะเลือกใช้กฎหมายของประเทศอื่นที่มีสัญชาติเดียวกัน (มาตรา 10:56 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งของเนเธอร์แลนด์)

ศาลใดเป็นผู้ตัดสินเรื่องค่าเลี้ยงดู?

ค่าเลี้ยงดูบุตรและคู่สมรสไม่อยู่ในขอบเขตของกฎหมาย Brussels IIb และอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของระเบียบว่าด้วยค่าเลี้ยงดู (ระเบียบ (EC) เลขที่ 4/2009) ซึ่งให้อำนาจศาลแก่ศาลที่เจ้าหนี้ค่าเลี้ยงดูหรือจำเลยมีถิ่นพำนักอยู่เป็นประจำ และศาลที่พิจารณาคดีหย่าร้างหรือคดีเกี่ยวกับความรับผิดชอบของผู้ปกครองเมื่อค่าเลี้ยงดูเป็นข้อเรียกร้องเพิ่มเติมจะมีอำนาจพิจารณาคดี

กฎหมายที่ใช้บังคับเป็นไปตามพิธีสารกรุงเฮกปี 2007 ซึ่งโดยหลักการแล้วอ้างอิงกฎหมายของประเทศที่เจ้าหนี้มีถิ่นพำนักอยู่เป็นประจำ ดังนั้น ศาลดัตช์จึงสามารถตัดสินเรื่องการหย่าร้างและการจัดการเรื่องการดูแลบุตรได้ ในขณะที่ศาลต่างประเทศจะเป็นผู้กำหนดค่าเลี้ยงดู

ศาลใดของเนเธอร์แลนด์เป็นผู้พิจารณาคดีนี้?

เมื่อประเทศเนเธอร์แลนด์มีอำนาจพิจารณาคดีแล้ว คำร้องเกี่ยวกับผู้เยาว์จะถูกส่งไปยังศาลแขวงในสถานที่ที่เด็กอาศัยอยู่ หรือหากไม่มีถิ่นพำนักในประเทศเนเธอร์แลนด์ ก็คือสถานที่ที่เด็กพำนักอยู่จริง (มาตรา 265 ประมวลกฎหมายแพ่ง) ศาลจะตรวจสอบอำนาจพิจารณาคดีของตนเองก่อนที่จะพิจารณาข้อเท็จจริงของคดี

คดีลักพาตัวเด็กข้ามชาติภายใต้อนุสัญญากรุงเฮกปี 1980 ส่วนใหญ่จะอยู่ในความดูแลของศาลแขวงกรุงเฮก โดยสามารถยื่นอุทธรณ์ต่อศาลอุทธรณ์ในกรุงเฮกได้ภายในสองสัปดาห์ และไม่มีวิธีการแก้ไขใดๆ ตามปกติที่จะสามารถคัดค้านคำตัดสินของศาลอุทธรณ์ได้ อ่านเพิ่มเติมได้ในบทความของเราเกี่ยวกับคดีลักพาตัวเด็กข้ามชาติ

ศาลเนเธอร์แลนด์จะตัดสินอย่างไรเกี่ยวกับเด็กๆ?

คู่สมรสที่มีบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะที่หย่าร้างกันจะต้องยื่นแผนการเลี้ยงดูบุตร (ouderschapsplan) ที่ลงนามโดยทั้งสองฝ่ายพร้อมกับคำร้อง (มาตรา 815 Rv) แผนดังกล่าวครอบคลุมถึงการแบ่งการดูแล วิธีที่พ่อแม่แจ้งและปรึกษาหารือกัน และค่าใช้จ่ายของเด็ก ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่หน้าข้อมูลเกี่ยวกับแผนการเลี้ยงดูบุตร ของ เรา

อำนาจปกครองบุตรแบบร่วมกันยังคงมีอยู่ต่อไปหลังจากการหย่าร้าง ศาลจะมอบอำนาจปกครองบุตรแต่เพียงผู้เดียวก็ต่อเมื่อมีความเสี่ยงที่ยอมรับไม่ได้ว่าบุตรจะตกอยู่ในสถานการณ์ที่ลำบากหรือพลัดพรากจากบิดามารดาโดยไม่มีโอกาสดีขึ้น หรือหากจำเป็นเพื่อประโยชน์ของบุตร (มาตรา 1:251a BW) ภายใต้อำนาจปกครองบุตร แบบร่วมกัน การย้ายไปอยู่ต่างประเทศต้องได้รับความยินยอมจากบิดามารดาอีกฝ่ายหนึ่งหรือได้รับอนุญาตจากศาล

เด็กที่มีอายุสิบสองปีขึ้นไปจะได้รับโอกาสในการแสดงความคิดเห็น ส่วนเด็กที่อายุน้อยกว่านั้น ศาลอาจพิจารณาให้โอกาสแสดงความคิดเห็นได้ตามที่ศาลกำหนด (มาตรา 809 Rv) สำหรับการเลี้ยงดูบุตรที่อายุต่ำกว่าสิบหกปี ไม่จำเป็นต้องมีการไต่สวนนี้

ในประเทศอื่นๆ การตัดสินใจต่างๆ ได้รับการยอมรับอย่างไรบ้าง?

ภายในสหภาพยุโรป คำตัดสินเกี่ยวกับการหย่าร้างและความรับผิดชอบของผู้ปกครองได้รับการยอมรับโดยไม่ต้องมีขั้นตอนพิเศษ และไม่จำเป็นต้องมีการประกาศบังคับใช้ คุณต้องมีคำตัดสิน คำแปลหากจำเป็น และใบรับรองที่ออกโดยศาลต้นทาง การบังคับใช้เป็นไปตามกฎหมายของประเทศที่ดำเนินการ

การรับรองคำพิพากษาอาจถูกปฏิเสธได้เฉพาะในกรณีที่มีเหตุผลจำกัด เช่น ขัดแย้งกับนโยบายสาธารณะอย่างชัดเจน การตัดสินโดยปริยายโดยไม่แจ้งให้ทราบทันท่วงที หรือการไม่ให้โอกาสเด็กได้ชี้แจง คำพิพากษาจากรัฐนอกสหภาพยุโรปจะได้รับการรับรองภายใต้สนธิสัญญา หรือหากไม่มีสนธิสัญญา หากศาลต่างประเทศมีเขตอำนาจศาลที่ยอมรับได้ในระดับสากล กระบวนการพิจารณาคดีเป็นธรรม และการรับรองไม่ขัดแย้งกับนโยบายสาธารณะของเนเธอร์แลนด์ โปรดดูบทความของเราเกี่ยวกับการรับรองและการบังคับใช้คำพิพากษาต่างประเทศและการรับรองการหย่าร้างจากต่างประเทศ

ในฐานะผู้ปกครองที่อาศัยอยู่ในประเทศเนเธอร์แลนด์ คุณควรตรวจสอบอะไรบ้าง?

• เด็กคนนี้อาศัยอยู่ที่นี่มาตั้งแต่เมื่อไหร่ และมีหลักฐานการลงทะเบียนโรงเรียน แพทย์ประจำตัว ที่พักอาศัย และโครงการบ้านจัดสรร (BRP) หรือไม่
• มีคดีความที่อยู่ระหว่างการพิจารณาในต่างประเทศแล้วหรือไม่ และยื่นฟ้องเมื่อใด
• การเลือกศาลดัตช์เป็นลายลักษณ์อักษรก่อนยื่นฟ้องยังสามารถทำได้หรือไม่
• มีการตกลงและลงนามในแผนการเลี้ยงดูบุตรสำหรับคำร้องขอหย่าหรือไม่
• จำเป็นต้องมีหนังสือรับรองจากต่างประเทศ (Apostille) หรือการรับรองความถูกต้องตามกฎหมาย (Legalisation) และคำแปลที่รับรองโดยผู้แปลที่สาบานตนหรือไม่

ในฐานะผู้ปกครองที่อาศัยอยู่ต่างประเทศ คุณควรตรวจสอบอะไรบ้าง?

• สถานที่ที่เด็กมีถิ่นพำนักประจำในวันที่ยื่นคำร้องครั้งแรก
• ไม่ว่าคุณจะตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรต่อศาลดัตช์หรือไม่ หรือสามารถโต้แย้งเขตอำนาจศาลได้
• การยื่นฟ้องคดีในประเทศของตนเองก่อนนั้นเป็นไปได้และเหมาะสมหรือไม่ (lis pendens)
• ศาลใดมีอำนาจพิจารณาคดีค่าเลี้ยงดูตามระเบียบว่าด้วยค่าเลี้ยงดู?
• คำตัดสินของศาลเนเธอร์แลนด์จะได้รับการยอมรับและบังคับใช้ในพื้นที่ที่คุณอาศัยอยู่อย่างไร

เราสามารถช่วยเหลือคุณในเรื่องเขตอำนาจศาลในคดีครอบครัวระหว่างประเทศได้อย่างไรบ้าง?

ทนายความด้านกฎหมายครอบครัวของเราให้คำปรึกษาแก่ครอบครัวชาวต่างชาติทั้งก่อนและระหว่างการดำเนินคดี

• ก่อนที่จะยื่นฟ้องใดๆ เราจะประเมินว่าศาลใดมีอำนาจพิจารณาคดีหย่าร้าง คดีเกี่ยวกับบุตร และคดีค่าเลี้ยงดู
• เราจัดทำข้อตกลงเลือกศาลและแผนการเลี้ยงดูบุตรเป็นลายลักษณ์อักษร
• เรายื่นคำร้องต่อศาลแขวงหรือศาลอุทธรณ์ของเนเธอร์แลนด์ที่มีอำนาจพิจารณาคดี
• เราร้องขอมาตรการคุ้มครองเร่งด่วนจากผู้พิพากษาศาลชั้นต้น
• เราดำเนินการเรื่องการรับรองและการบังคับใช้คำตัดสินของศาลเนเธอร์แลนด์หรือต่างประเทศ โดยทำงานร่วมกับทนายความในต่างประเทศ

สรุป

• เขตอำนาจศาลเหนือเด็กขึ้นอยู่กับถิ่นที่อยู่ปกติในวันที่ยื่นฟ้อง (กฎข้อที่ IIb ของกฎหมายบรัสเซลส์ ตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม 2022)
• ข้อยกเว้น: การเลือกศาลเป็นลายลักษณ์อักษร มาตรการเร่งด่วน และการโอนคดีระหว่างศาล
• คดีหย่าร้างและคดีค่าเลี้ยงดูมีกฎเขตอำนาจศาลเฉพาะของตนเอง โดยศาลแรกที่รับพิจารณาคดีจะมีสิทธิ์พิจารณาก่อน
• ศาลเนเธอร์แลนด์จะใช้กฎหมายการหย่าร้างของเนเธอร์แลนด์ เว้นแต่จะเลือกใช้กฎหมายสัญชาติต่างประเทศที่เป็นที่ยอมรับร่วมกัน (มาตรา 10:56 BW)
• มติของสหภาพยุโรปได้รับการยอมรับโดยไม่ต้องมีขั้นตอนพิเศษใดๆ ส่วนมติของประเทศนอกสหภาพยุโรปจะต้องเป็นไปตามเงื่อนไขที่เข้มงวดกว่า

คำถามที่พบบ่อย